Mùa hè của thời thơ ấu – Cảm nhận XƯA VÀ NAY

XƯA

Những ngày nắng nóng và ẩm ướt của mùa hè luôn gợi cho tôi nhớ về những ký ức ngọt ngào của mình thời thơ ấu. Tôi luôn biết ơn những ký ức tuyệt vời này và luôn cảm thấy hạnh phúc khi nghĩ về chúng.

Những ngày dài trống trải bỗng chốc trở nên đầy ắp những trò vui nhộn, từ những cuộc truy tìm dế đá trong hốc cây, rồi hò hét trong cuộc tranh tài của 2 chú dế, đến những trò rượt đuổi trốn tìm hay chơi u, chơi ấp…. Cảm giác tự do như mới được bắt đầu, và chúng tôi tận hưởng đến giọt cuối cùng những cảm xúc vui nhộn đó khi một ngày kết thúc.

Trẻ con ngày ấy thật đơn giản và hồn nhiên như đếm, chúng tôi chẳng có kế hoạch gì cụ thể, vậy mà ngày nào cũng lại nghĩ ra được những trò chơi mới không trùng lắp với ngày cũ. Chỉ là những mảng đất sét màu xám đen trông chẳng đẹp đẽ màu mè gì mà lại cũng có thể trở thành những con thú cưng ngốc nghếch, thành cây súng trường dài ngoằn hay thậm chí là cả toà lâu đài tráng lệ. Trẻ con có thể nhìn thấy sự diệu kỳ trong những điều bình dị và chúng có thể biến những thứ trông bình thường trở nên hay ho một cách đáng khâm phục. Và chúng tôi hồn nhiên lớn lên như thế hết mùa hè này đến mùa hè khác, đôi khi quên mất cách viết một vài từ tiếng Việt khi bắt đầu năm học mới, và cũng quên luôn một vài thuật toán vì quá mải chơi với đất, cát và bụi bẩn.

Chúng tôi ĐƯỢC trải nghiệm rất nhiều điều thú vị mà chẳng cần quan tâm đến cái gì là tốt, vệ sinh hay an toàn (rất may ngày ấy ngoài đường không có nhiều kim tiêm vất bừa bãi, và xe cộ cũng không đông đúc như bây giờ), chúng tôi được sống hoà nhập với thiên nhiên với đầu trần, chân đất (cũng may ngày ấy trời không nóng như bây giờ).

Nhưng ngẫm lại, chúng tôi cũng KHÔNG ĐƯỢC nhiều thứ, ví như không có cơ hội tìm hiểu khoa học về thế giới (vì ngày đó làm gì có internet), không đọc được nhiều sách vở trải nghiệm và khám phá thế giới (vì ngày đó chúng tôi làm gì biết tiếng Anh từ thời tiểu học, và sách cũng không có nhiều), và cũng không được ai hướng dẫn để chơi cho ra trò (vì ai cũng lo cơm, áo, gạo, tiền và làm gì có Summer Camp). Chúng tôi mất rất nhiều thời gian lang thang, tưởng tượng mà không có một phương tiện truyền thông hay hướng dẫn nào giúp chúng tôi định hướng. Và chúng tôi đã cùng lớn lên với ký ức về mùa hè như thế.

NAY

Những ngày nắng cực nóng lại về và trẻ con cũng bắt đầu cuống cuồng với kỳ thi cuối năm đến quên ăn, quên ngủ. Câu hỏi tiếp theo là: liệu con có phải tiếp tục học thêm vào mùa hè không hở mẹ, ngoài các khoá tiếng Anh thường niên, các lớp học thêm toán với cô giáo trong trường có được thay bằng các lớp ngoại khoá như Mathnasium hay Kumon, còn lớp Taekwondo và lớp học đàn vào cuối tuần nữa… À còn khi nào cả nhà mới đi Mũi Né tắm biển.

Tôi không còn là đứa trẻ ngày xưa và cũng không thể đi vào bên trong não bộ của con để xem cách trẻ con bây giờ nghĩ gì khi hè đến. Nhưng tôi rất băn khoăn về câu trả lời của con khi hỏi: “Con có nôn nghỉ hè không?” Và con bảo: “Con thấy cũng bình thường, nhà mình sẽ đi đâu chơi hả mẹ?”

Có lẽ những ngày dài của trẻ bây giờ sẽ được lắp đầy bằng rất nhiều chương trình truyền hình hấp dẫn, các video game bất tận (đôi khi rất bạo lực), những đoạn YouTube rất phong phú, sinh động về kiến thức và hình ảnh về thế giới xung quanh. Những bộ phim thiếu nhi đầy màu sắc. Những bữa ăn được chuẩn bị sẵn sàng và nếu có điều kiện hơn là những buổi shopping choáng ngợp với đồ chơi, vật phẩm và các trò tiêu khiển đắt tiền như bowling, trượt băng, v.v.

Trẻ con bây giờ liệu có còn giản đơn và hồn nhiên như đếm trước sức hấp dẫn của quá nhiều những lựa chọn giải trí truyền thông lẫn các chương trình huấn luyện ngoại khoá cả về thể lực lẫn trí lực. Không thể so sánh thời thơ ấu của 2 thế hệ đã cách nhau gần 30 năm, nhưng tôi cũng mạo muội đưa ra vài so sánh về cái được và mất của 2 thế hệ trong mùa hè để cùng đưa ra cách trải nghiệm mùa hè tốt nhất cho con mình:

ĐƯỢC: trẻ con ngày nay được rất nhiều lợi thế về ngôn ngữ (cụ thể là kiến thức về tiếng Anh), nên có nhiều điều kiện tiếp xúc với hệ thông tin phong phú trên toàn cầu thông qua Internet và các tài liệu rộng khắp trên kệ sách của rất nhiều nhà sách. Và với điều kiện kinh tế đã được cải thiện đáng kể, trẻ đã có thể được đi đây đó nhiều hơn, tiếp xúc với nhiều điều mới mẻ tốt đẹp về thiên nhiên, con người và những vùng đất mới qua những chuyến tham quan du lịch cùng với bạn bè, thầy cô hoặc với gia đình. Hơn thế nữa, có rất nhiều lựa chọn về các chương trình huấn luyện, trải nghiệm thể chất, trí lực trong suốt mùa hè để chúng có thể lấp đầy các thời gian trống.

MẤT: Cùng với điều kiện kinh tế được cải thiện là thời gian mà cha mẹ và những người thân dành cho con trẻ trở nên eo hẹp. Và như vậy việc gửi gắm con vào các chương trình huấn luyện dày đặc ngày thường lẫn ngày hè sẽ làm trẻ con mất đi sự tự do tùy hứng hoạch định chương trình giải trí cho chính mình. Việc không được hoạch định chương trình ngẫu hứng sẽ làm mai một đi tính sáng tạo và khả năng làm việc nhóm. Hơn thế nữa, việc gắn chặt với nhiều chương trình huấn luyện trong thành phố sẽ làm trẻ mất đi nhiều cơ hội được đắm mình với thiên nhiên theo cách riêng của trẻ. Và chúng cũng sẽ mất đi nhiều quỹ thời gian dành cho việc đọc và thả hồn theo những trang sách tuổi thơ.

Cuối cùng, với tất cả những dòng cảm xúc của 2 thế hệ, tôi cũng mạo muội đưa ra vài tiêu chí để việc hoạch định mùa hè của con em mình được trọn vẹn và nhiều ý nghĩa:

  1. Chấp nhận thử thách: Hãy chọn những chương trình hè với nhiều hoạt động nhóm sáng tạo giúp trẻ dám chấp nhận thử thách ngay cả khi không thành công trong những lần cố gắng đầu tiên. Và hãy chọn môi trường để trẻ được động viên, khích lệ vượt lên những thử thách dù nhỏ nhất.
  1. Tích cực tham gia nhóm: Hãy chọn những chương trình khuyến khích trẻ tích cực tự mình tham gia làm việc nhóm, cụ thể như các câu lạc bộ khoa học, hay làm bánh để trẻ có dịp tự tay làm nên những tác phẩm của riêng mình, từ đó phát huy tính sáng tạo độc lập.
  1. Phát triển tính tự tin qua các chương trình tự thể hiện: trẻ con ngày nay đã thông minh và dạn dĩ hơn nhiều thế hệ trước, việc lựa chọn chương trình hè nên phát huy tính tự tin thể hiện của trẻ để hình thành nhân cách sớm và phát hiện tài năng.
  1. Tiếp xúc với thiên nhiên: Thế giới thiên nhiên ngày nay đã sống động hơn rất nhiều qua các phương tiện truyền thông, nhưng cũng rất cần thiết để trẻ tự tay cầm, nắm hay trải nghiệm thiên nhiên trong đời sống thực tế vì tôi tin chỉ như thế, trẻ mới có được cảm nhận đầy đủ và trọn vẹn ý nghĩa của cân bằng sinh thái và bảo vệ thiên nhiên.
  1. Cuối cùng nên tập trung vào 7 hoạt động dưới đây để giúp trẻ có được một mùa hè đúng nghĩa:
  • Các hoạt động thể chất (bơi lội, dã ngoại, chạy bộ, thể dục vận động)
  • Phát triển tài năng và lập thành tích
  • Định nghĩa bản thân
  • Khả năng tự thể hiện
  • Tương tác xã hội tích cực (ví dụ các hoạt động cộng đồng)
  • Biết rõ giới hạn và hoạt động có cấu trúc rõ ràng
  • Làm cho sự tham gia của mỗi cá nhân đều ý nghĩa.

Nếu chúng ta biết kết hợp những cái được của tiến bộ khoa học ngày nay và cái được của những ngày xưa hồn nhiên với thiên nhiên cây cỏ, chắc rằng con trẻ thời nay sẽ có được những mùa hè ý nghĩa trọn vẹn và chúng cũng sẽ lớn lên với những ký ức ngọt ngào của thời thơ ấu.

 

Tháng 5-2016.

Để lại góp ý...

*

Kết quả tính *